Биз ишмердүүллүгүбүздөгү максаттарга жетүүдө бизнес жүргүзүү жолу менен кызматкерлер ишин аткаруу ыкмалары негизги принциптер деп ишенебиз. «Кумтөр» «Центерра» белгилеген башкаруу принциптерин жана стандарттарын карманат, анын Директорлор кеңеши жана жетекчилиги сергек жана натыйжалуу корпоративдик башкаруу биздин Компаниянын ишмердүүлүгүндө негиз түзүүчү болуп саналат деген пикирди карманат.

Белгиленген башкаруу стандарттарды аткаруу үчүн биз компаниянын методикасын жана жол-жоболорун иштеп чыктык. Биз жетекчилерибизден, адистерибизден жана катардагы кызматкерлерибизден эң жогорку этикалык нормаларды кармануусун күтөбүз. Бул талап компаниянын төмөнкү үч саясатында кеңири сүрөттөлүп жазылган:

а) Компаниянын жетекчилери жана кызматкерлери үчүн этикалык нормалардын топтомунда;
б) Директорлор үчүн этикалык нормалардын топтомунда; жана
в) Компаниянын бардык директорлору, жетекчилери жана кызматкерлери үчүн эл аралык бизнес жүргүзүү саясатында.

«Кумтөрдө» «корпоративдүү маалымдоо» программасы да иштейт, ал компаниянын бардык директорлоруна, жетекчилерине жана кызматкерлерине башка директорлордун, жетекчилердин жана кызматкерлердин потенциалдуу этикалык бузуулары жөнүндө ак ниет даттанууларды жана арыздарды анонимдүү берүү мүмкүнчүлүгүн берет. Директорлорго, жетекчилерге жана кызматкерлерге, эгерде аларда кандайдыр-бир коркунучтар же суроолор болуп калса, анда компаниянын юрисконсультантына, кадрлар бөлүмүнө же түз жетекчилерине кайрылууга да рекомендация берилет. Компания тарабынан директорлорубуз, жетекчилерибиз жана кызматкерлерибиз үчүн бул саясаттар боюнча үзгүлтүксүз тренингдер өткөрүлөт.

Кызматкерлер үчүн этикалык нормалар

Кызматкерлер үчүн этикалык нормалардын топтому кызыкчылыктардын конфликттин болтурбоо, конфиденциалдык маалыматты коргоо, колдонулуучу мыйзамдардын, эрежелердин жана жоболордун талаптарына ылайык келүү, маалыматты ачыктоо жөнүндө талаптарды сактоо, кызматкерлер жана үчүнчү тараптар үчүн бухгалтердик эсеп жана аудит маселелерине тиешелүү коркунучтар жөнүндө маалымдоо процедурасы сыяктуу талаптарды камтыйт.

Мындай маселелери бар кызматкерлер түз, конфиденциалдуу же анонимдүү түрдө кайрыла алышат. 2012-ж. аягында «Кумтөр» кен ишканасында биздин Жүрүм-турум кодексине арналган кошумча тренингди демилгеледик жана мындай маселелер менен кайрылган кызматкерлерди колдоо үчүн «тынымсыз телефон линиясын» киргиздик.

Директорлор үчүн этикалык нормалардын топтому

«Центерранын» Директорлору үчүн этикалык нормалардын топтому директорлордон болгон, мүмкүн болуучу же айкын конфликт жөнүндө корпоративдүү секретарга токтоосуз баяндоону талап кылат, ал өз кезегинде маалыматты Корпоративдүү башкаруу жана дайындоолор боюнча комитеттин назарына жеткирүүгө тийиш. Директор анда кызыкчылыктардын конфликттери мүмкүн болгон маселелер боюнча талкуулоого, кароого жана чечимдерди кабыл алууга катыша албайт. Бардык жаңы директорлор Директорлор үчүн этикалык нормалардын топтомун карап чыгууга жана кабыл алууга тийиш. Бул Этикалык нормалардын топтомун аны 2013-ж. июлунда Директорлор кеңешине дайындаганда Кылычбек Шакиров менен да карап чыкканбыз.

Бизнести эл аралык жүргүзүү саясаты

Бизнести эл аралык жүргүзүү саясаты – бул биздин коррупцияга каршы аракеттенүү саясатыбыз жана «Центерра» менен «Кумтөрдүн» иштеген жердин бардыгында бизнести этикалык жана мыйзамдык нормалардын алкактарында жүргүзүү милдеттенмелеринин маанилүү курамы. Бизнести эл аралык жүргүзүү саясаты компаниянын директорлоруна, жетекчилерине жана кызматкерлерине (чектөөлөрсүз) преференциялык мамилелерди алуу, бизнес жүргүзүүгө лицензияларды алуу, тоо-кен казып алуу ишмердигине уруксат берүүлөрдү же концессияларды алуу, камсыз кылуу же өзгөртүү сыяктуу укукка жат максаттарга жетүү үчүн «мамлекеттик кызмат адамына» «кандайдыр-бир баалуу нерсе» белек кылууга, сунуш кылууга же убада кылууга тыюу салат.

Биз саясатыбызда жана коштоочу окутуу программаларында «кандайдыр-бир баалуу нерсе» термининин аныктамасын өзгөчө кеңирилигин белгилейбиз, ал акчалай сыйлоо менен эле чектелбейт, «мамлекеттик кызмат адамы» термини болсо, адатта адамдар мамлекеттик чиновниктер деп эсептешпеген саясый партиялардан кандидаттар, ошондой эле мамлекеттик ишканалардын жетекчилери сыяктуу адамдарды да камтыйт.

Биз Бизнести эл аралык жүргүзүү саясатына өтө олуттуу мамиле жасайбыз жана жогоруда эскертилгендей, 2012-ж. аягында «Кумтөр» компаниясында Бизнести эл аралык жүргүзүү саясаты боюнча кошумча курстарды өткөрдүк, ошондой эле кызматкерлерге колдоо көрсөтүү үчүн «шашылыш линия» киргиздик. 2013-ж. биз берүүчүлөрүбүздүн маалыматтарын текшерүү процессин күчөттүк жана берүүчүлөр менен типтүү контракттарыбызга коррупция жана паракорчулук менен күрөшүү боюнча пункттарды киргиздик.

Жаратылышты коргоо чараларын башкаруу системалары (ЖКЧБС)

Биздин курчап турган чөйрөгө таасир этүүбүздү түшүнүү, баалоо жана башкаруу үчүн биз «пландоо-аракет-мониторинг-жакшыртуу» системалык мамилени колдонобуз, ал Стандартташтыруу боюнча эл аралык уюмдун ISO 14001 жана өнөр жай коопсуздугун жана саламаттыкты башкаруу системасынын OHSAS 18000 стандарттары боюнча текшерилет. Бул мамиле «Кумтөр» долбоорун пландаштыруунун баштапкы стадиясында курчап турган чөйрөгө таасир этүүнү баалоодон башталган, ал айлана-чөйрөнү коргоо (КЧК)* чараларын башкаруу программасын киргизүү менен улантылат, ошондой эле болочокто кен ишканасын эксплуатациядан чыгарууну пландаштырууну (КЭЧП) да камтыйт. Биз Жаратылышты коргоо чаралары планын (ЖКЧП) карманабыз (азыркы учурда №5 версия аракетте), ал өндүрүштүн курчап турган чөйрөгө таасир этүүсүнүн кесепеттерин четтетүү үчүн жана уруксат берүүлөрдүн жана башка талаптардын сакталышы боюнча документтерди мониторингдөө үчүн иштелип чыккан. Система тоо-кен өнөр жайындагы алдыңкы эл аралык практикаларга, жергиликтүү нормативдик документтерге жана отчеттуулукка ылайык эксплуатациялык талаптарды мониторингдөө, техникалык контролдоо, эксплуатациялык талаптарды аткаруу үчүн арналган. Система жана анын олуттуу элементтери да корпоративдик жана көз карандысыз аудитке тушуктурулат жана КРнын тийиштүү компетенттүү органдары тарабынан бекитилет. Компанияда оңдоп-түздөөчү, алдын алуучу чараларга көз салуу системасы да колдонулат. Бул КЧК жана коопсуздук техникасы боюнча бөлүмдөргө оңдоп-түздөөчү аракеттер боюнча пункттарды киргизүүгө жана жоопкерчилик чөйрөсүн аныктоого мүмкүндүк берет. Бул жоопкер бөлүмдөргө зарыл ишмердүүлүктү дарекке багыттоого жана токтотууга да мүмкүндүк берет. Алгач «Кумтөр» долбоору үчүн көп тараптуу долбоорлук финансылоонун бөлүгү катарында иштелип чыккан ЖКЧП да Европа реконструкция жана өнүктүрүү банкы сыяктуу кредиторлор алдында отчеттуулук боюнча талаптарды да аныктайт. Отчеттуулук боюнча бул талаптар төмөнкүлөрдү камтыйт:

  • Мониторингдин станциялар боюнча орточо айлык маанилер түрүндөгү натыйжаларын;
  • Оңдоп-түздөөчү аракеттер боюнча рекомендациялардан олуттуу ашып кетүүлөрдү жана сактабоону;
  • Каттоого жаткан агып чыгуулар боюнча кеңири маалыматты жана оңдоп-түздөөчү аракеттерди;
  • Протоколдорду же мониторинг станцияларын өзгөртүүлөрдү;
  • КЭЧПнын абалы жана жумшоолорду;
  • Кислоталык кен агындылары, кен калдыктары жана мөңгүлөр боюнча жаңыртылган маалыматтарды;
  • Тузсуз сууну керектөө, калдыктарды сактоочу жай жана чыгаруулар боюнча ар жылдык эсептөөлөрдү;
  • Кен ишканасындагы айлана-чөйрөнү коргоо боюнча иштер менен байланышкан изилдөөлөрдү;
  • Кийинки отчеттук мезгилге пландаштырылган ишмердүүлүктүн, изилдөөлөрдүн жана баяндамалардын планын;
  • КГК көрүп жаткан иштөөчүлөрдүн саламаттыгын жана эмгекти коргоо боюнча демилгелерди.

*Жаратылышты коргоо чараларынын планы (ЖКЧП) төмөнкү аспектилерди камтыйт:

  • Зыяндуу материалдарды колдонуу жана өзгөчө кырдаалдарга каршы иш-аракеттер;
  • Жандуу жаратылышты сактоону камтыган айлана-чөйрөнү коргоону;
  • Агындыларды жана төгүлүүлөрдү чектөө, контролдоо жана жоюу иш чаралары;
  • Саясаттар, программалар, окутуу процесстери, нормативдик документтер жана отчеттук процедуралары;
  • Тоо-кен ишканасын эксплуатациядан чыгаруу талаптары.

Өндүрүштөгү Саламаттыкты, эмгекти жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча саясатты (СЭКЧК боюнча саясат) кыскача талдоо

«Кумтөр» жоопкер жаратылыш пайдалануу менен катар эле өндүрүштө коопсуздукту камсыз кылуунун, Компаниянын, подряддык уюмдардын кызматкерлеринин жана жергиликтүү жамааттардын саламаттыгын коргоонун биринчи даражадагы маанилүүлүгүн тааныйт. Геологиялык чалгындоо иштерин, өндүрүштүк ишмердүүлүктү жана объектилерди эксплуатациядан чыгарууну кошо алганда, ишмердүүлүгүбүздүн бардык этаптарында биз төмөнкү ураанды карманабыз – “ал үчүн коопсуздук техникасынын эрежелерин сактабагандай маанилүү иш жок».
Биздин саясатыбыздын олуттуу учурлары төмөнкүлөрдү камтыйт:

  • Жергиликтүү мыйзамдардын тишелүү талаптарын, жоболорун жана өндүрүштүк процессти уюштуруунун жалпы кабыл алынган эл аралык проинциптерин кармануу;
  • Компаниянын жана подряддык уюмдардын кызматкерлери үчүн тобокелчиликтин контролдонулбаган өндүрүштүк факторлорунун жоктугун камсыз кылуучу иш шарттарын түзүү;
  • Компаниянын жана подряддык уюмдардын кызматкерлеринин саламаттыгы жана коопсуздугу, ошондой эле социалдык-экономикалык факторлорду эске алуу менен жергиликтүү калк үчүн да мүмкүн болуучу потенциалдуу тобокелчиликти аныктоо, четтетүү же минимумга түшүрүү;
  • Айлана-чөйрөнү булгоону болтурбоо жана Компаниянын өндүрүштүк ишмердүүлүгүнөн курчап турган чөйрөгө мүмкүн болуучу терс таасир этүүнү минимумга түшүрүү;
  • Олуттуулукту түшүнүүгө жетишүү жана өндүрүштө саламаттыкты, эмгекти жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча иш чаралардын жалпы натыйжалуулугун үзгүлтүксүз өркүндөтүү.

Жогоруда көрсөтүлгөн милдеттенмелерди сактоонун алкактарында «Кумтөр» төмөнкүлөрдү аткарууну пландаштырууда:

  • Кызматкерлерди тийиштүү материалдык база жана даярдоо менен камсыз кылуу, СЭКЧК боюнча расмий жактырылган иш чараларды киргизүү жана үзгүлтүксүз колдонуу, үзгүлтүксүз өркүндөтүүгө багытталган милдеттерди жана максаттарды коюу, ошондой эле бул саясатты баалоо жана сакталышын камсыз кылуу үчүн үзгүлтүксүз аудиттерди жүргүзүү;
  • Өндүрүштө саламаттык жана эмгектин коопсуздугу үчүн тобокелчиликтердин негизги факторлорун, өзгөчө кырдаалдардын жана окуялардын келип чыгуусунун потенциалдуу коркунучун аныктоо, ошондой эле өзгөчө кырдаалдарда аракеттер планынын функционалдык даярдыгын камсыз кылуу жана текшерүү;
  • Компания тарабынан калктын коопсуздугу жана саламаттыгын сактоо боюнча жүргүзүлүп жаткан иш чараларды калктын түшүнүүсүн камсыз кылуу үчүн Компаниянын өндүрүштүк объектилери жайгашкан райондогу калктуу пункттардын жашоочулары менен конструктивдүү диалогду түзүү;
  • Булгануунун жоктугун, төмөндөтүлүшүн камсыз кылуучу же чектөөчү методдорду пайдалануу аркылуу Компаниянын өндүрүштүк ишмердүүлүгүнүн калдыктарын жайгаштыруу жана кайра иштетүү;
  • Алардын өндүрүштө саламаттыкты, эмгектин коопсуздугун коргоо жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча белгиленген талаптарды сактоо менен өз функцияларын бардык кызматтык деңгээлдерде аткаруусун камсыз кылуу максатында компаниянын, подряддык уюмдардын жана берүүчүлөрдүн кызматкерлерин, ошондой эле кызматкерлердин КГКнын өндүрүштө саламаттыкты, эмгектин коопсуздугун коргоо жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча программасын жүзөгө ашырууда активдүүлүгүн жогорулатуу максатында ушул Саясат менен тааныштырууда тыгыз өз ара аракеттенүүсүн калыптандыруу.